Filmdagboek
Pagina 5/43
Mission: Impossible – Dead Reckoning Part One
In veel films waarin ingewikkelde dingen gebeuren, moet de kijker vaak bijgepraat worden. Wat is er allemaal aan de hand? Daar wordt dan altijd een oplossing voor gezocht (een personage rechtstreeks iets tegen die kijker laten zeggen kan, maar is ongebruikelijk) door personages elkaar de situatie uit te leggen. In de laatste Mission Impossible wordt daar de draak mee gestoken (zo komt het althans op mij over) door 5 a 6 personages minutenlang om de beurt aan het woord te laten. Als kijker ben je dan inderdaad bij maar tegelijkertijd ben je ook afgeleid door dit geforceerde gehakketak. Op een …
Lees meer
Spellbound
Alfred Hitchcock was een van de eerste regisseurs die psychoanalyse en de theorieen van Freud in zijn films verwerkte. Issues die diep in de mens verborgen zaten en er alleen via therapie uit konden komen, vormden voor Hitch een onweerstaanbaar onderwerp. Spellbound is daar het eerste echte voorbeeld van. De film begint ook met een expliciet statement daarover: Our story deals with psychoanalysis, the method by which modern science treats the emotional problems of the sane Omdat hij er zo vroeg mee was, was het voor hem zoeken naar een manier om dit te verbeelden. Later nam hij wat afstand …
Lees meer
The Burglars
Halverwege de film zitten inbreker Azad (Jean-Paul Belmondo) en politie-inspecteur Abel Zacharia (Omar Sharif) tegenover elkaar in een restaurant in Athene. De eerste had een steak frites voor zijn neus maar Zacharia laat het weghalen en vervangen door een enorm plateau met Griekse specialiteiten. Vervolgens begint hij alle geneugten van dolma’s, oesters, imam bayildi (aubergine met tomaat), viskuit en moussaka (dit is 1971, dus alles druipt van het vet) uit te leggen aan de onwetende Fransoos, inclusief de bereidingswijze en hoe je het moet eten. Het is een absurde scene die weinig doet voor het verhaal maar toch past bij …
Lees meer
McEnroe
Dit is de tweede documentaire (na In The Realm of Perfection) die ik zie over John McEnroe. Eerder was daar al de speelfilm Borg vs. McEnroe (al ging die vooral over de Zweed). Voor geen enkele andere tennisser zou ik het in m’n hoofd halen om daar drie films over te kijken, maar John McEnroe is anders. Met afstand een van de fascinerendste sporters die er is geweest. En misschien wel de meest getalenteerde tennisser ooit. De flegmatieke en vaak achteloze manier waarop hij over de baan liep en elke bal daar legde waar hij maar wilde, was …
Lees meer
All That Jazz
Toen Bob Fosse in de herfst van 1987 overleed, had hij net zijn klassieke call-girl musical Sweet Charity opnieuw op Broadway gelanceerd, met hemzelf als regisseur en choreograaf. Dat einde in het zadel was passend na een leven in de showbusiness. De regisseur/choreograaf had dit moment acht jaar eerder al voorspeld in zijn vooruitziend gefilmde autobiografie/elegie All That Jazz. Je zou kunnen stellen dat elke film wel iets autobiografisch heeft, maar wat Fosse hierin deed slaat alles. Fosse was een maniakale, kettingrokende workaholic, een danser, choreograaf en regisseur die leefde voor zijn werk en geen grenzen kende. Hij trouwde meerdere …
Lees meer
Oppenheimer
Een nieuwe Nolan is altijd een belevenis en in het geval van Oppenheimer is dat niet anders. Het is de eerste keer dat de regisseur zich waagt aan een biopic maar uiteindelijk staan de biografsche elementen in dienst van de thema’s die Christopher Nolan al zo lang fascineren: het manipuleren van tijd, non-lineaire verhaallijnen, de werking van het geheugen, realiteit versus illusie, identiteit versus perceptie, onderlinge vendetta’s en het zeer effectief inzetten van techniek om dit allemaal te visualiseren. Zijn baanbrekende werk heeft een grote invloed gehad op de verwachtingen van het publiek op het gebied van moderne cinema. Nolan …
Lees meer
Titane
Julia Ducournau liet met Raw al zien dat ze in staat is om arthouse te combineren met horror. Echte horror. Je moet haar natuurlijk om haar kwaliteiten als regisseur waarderen en het feit dat ze een vrouw is negeren. Maar je kunt je niet aan het oordeel onttrekken dat haar vrouw zijn juist een grote rol speelt. Titane is een film over gender, over de male gaze, over wat het betekent om een man of een vrouw te zijn of iets daartussenin. Titaan (Titanium) is een glanzend metaal, zilver van kleur en onverwoestbaar. Als kind krijgt Alexia een auto-ongeluk …
Lees meer
De Oost
Er zijn ontzettend veel boeken en andere publicaties verschenen over Nederland versus de Indonesiers, in de onafhankelijkheidsoorlog die beide partijen tussen 1946 en 1949 uitvochten. Films zijn er echter nauwelijks. Terwijl dat toch de manier is waarop je een groot publiek mee kan voeren, je veel beter emoties aan kan boren dan in boeken en je kan helpen een mening te vormen over wat daar is gebeurd. Daarom alleen al is De Oost belangrijk. Tijdens de jaarlijkse herdenking van de Japanse capitulatie op 15 augustus werd er in Amsterdam een poging gedaan eerherstel te vragen voor kapitein Raymond Westerling. Deze …
Lees meer
Wham!
Net als A-ha, waarover ik vorig jaar een docu zag, is Wham! een band die onlosmakelijk met mijn middelbare-schooltijd is verbonden. Meer nog dan A-ha vormde Wham! in 1985 de soundtrack van mijn leven in de 3e klas. In de schoolgangen werd hard meegezongen met Wake me up before you go-go, Freedom, I’m your man, Everything she wants, Careless Whisper en Last Christmas. Als je de concertopnamen in deze docu ziet dan lijkt Wham! vooral een gillende-meidenband, maar de jongens deden het bij de jongens net zo goed. Net als A-ha kwam het succes voor Andrew Ridgeley en Georgios …
Lees meer
Altered States
Ik heb een boek in de kast staan dat heet Mad, Bad and Dangerous? The scientist and the cinema. Auteur is Christopher Frayling, wiens uitstekende bio van Sergio Leone ik ook heb gelezen. De scientist in Altered States staat er niet in. Waarschijnlijk is dat omdat deze wetenschapper bepaald niet voldoet aan het stereotiepe beeld van de bijna waanzinnige wereldvreemde man die rondrent in een stofjas, met de haren overeind en in zinnen praat die niemand kan volgen. Eddie Jessup (William Hurt, in zijn debuut) is ambitieus, ziet er goed uit, kan goed praten en is zeker geïnteresseerd in de …
Lees meer
Possessor
Vader David Cronenberg zal trots zijn geweest. Zoon Brandon leverde met Possessor een film af die naadloos in zijn eigen oeuvre zou passen. Zo naadloos dat je je ook af kan vragen of Brandon niet te veel naar pa heeft gekeken. Tasya Vos (Andrea Riseborough, die ik oa ken van The Death of Stalin, Mandy en ZeroZeroZero , haar Oscargenomineerde To Leslie heb ik nog niet gezien) is een contract killer met een uitstekende reputatie. Ze voert haar opdrachten uit door het lichaam van iemand met toegang tot het slachtoffer over te nemen, de klus te klaren …
Lees meer
The Tragedy of Macbeth
Geweldige versie van het klassieke stuk van Shakespeare over de Schotse generaal Macbeth die van drie heksen de voorspelling krijgt te horen dat hij op een dag koning van Schotland zal worden. Die voorspelling plant bij hem een zaadje en vanaf dat moment wordt de route naar dat koningschap, maar ook naar zijn ondergang, ingezet. Gedreven door zijn ambities en door zijn vrouw doodt Macbeth koning Duncan en neemt bezit van de troon. Hij wordt een tiran die woest om zich heen gaat slaan omdat hij zich aan alle kanten bedreigd voelt. Onder leiding van zijn rivaal Macduff komt het …
Lees meer
The Menu
De wereld van de toprestaurants leent zich natuurlijk uitstekend voor satire en zwarte humor. Een wereld waarin gerechten bewierookt worden in de mooiste woorden, eten nooit zomaar eten is en waarin een meergangendiner een levensveranderende ervaring is. Het restaurant in The Menu slaat daarin alles, met een menuprijs van 1200 dollar, een locatie op een eiland, personeel dat je het idee geeft dat je het eigenlijk niet waardig bent om daar te dineren en een chef die het spektakel met harde hand bestuurt. Niemand had echter gerekend op Margot (Anya Taylor-Joy, The Witch,The Queen’s Gambit en The …
Lees meer
Beau is Afraid
Het lijkt erop dat Ari Aster in de klassieke valkuil is gevallen van de maker die succes heeft aan het begin van zijn carrière (Hereditary en Midsommar), vervolgens een grote pot met geld krijgt en carte blanche en daarna ten onder gaat in de zee van opties. Beau is Afraid is een veel te lange film die momenten van grootsheid afwisselt met totale mislukkingen. De film mist vooral een visie en, hoe cliché ook, een verhaal. Joaquin Phoenix is zoals altijd geweldig. Zijn Beau is bang, kwetsbaar, onzeker en met steeds een diep weggestopte woede die maar niet …
Lees meer
Mank
Herman J. Mankiewicz behoorde tot wat filmcriticus Pauline Kael in haar beroemde essay Raising Kane de Algonquin-to-Hollywood groep noemde. Cynische New Yorkse literaire types die naar de westkust werden gelokt om scenarioschrijver te worden. Mankiewicz had er al een carriere als briljant publicist en scenarist alsmede notoir gokker en alcoholicus op zitten toen hij door wonderkind Orson Welles gevraagd werd mee te schrijven aan het script van Citizen Kane (1941). Volgens Kael, destijds op het hoogtepunt van haar roem, was Mankiewicz de echte schepper van Welles’ beroemdste film. Inmiddels is wel …
Lees meer
Everything Everywhere All at Once
Toen deze film vorig jaar in de bioscopen draaide, had ik nooit gedacht aan de Oscars. Een anarchistische parabel over het vinden van jezelf in een serie bizarre afsplitsingen van je eigen saaie leventje. Everything Everywhere All at Once is een soort kruising tussen The Matrix, Groundhog Day, Lola Rennt, The Fountain en de films van Christopher Nolan, Spike Jonze en Jackie Chan. Maar dan in overdrive. 140 minuten lang dendert het multiverse over me heen en zit ik met bewondering maar ook apathie te kijken. Evelyn Wang (Michelle Yeoh) is een vrouw die verdrinkt onder de stress van …
Lees meer
Tár
Regisseur Todd Field begint zijn film waar de meeste anderen eindigen: bij de aftiteling. Vaak loopt het publiek al weg tijdens die aftiteling, maar nu moet het wel kijken naar die lange lijst namen. Daarmee vraagt Field aandacht voor het feit dat het maken van een film een groepsproces is. Tegelijkertijd benadrukt deze keuze ook zijn macht. Een regisseur is als een dirigent in de manier waarop hij de crew in de richting stuurt die hij wil. Tár is een film over macht en over machtsmisbruik en over hoe iemand met heel veel macht de realiteit uit het oog kan …
Lees meer
Alien
Het is eigenlijk nauwelijks te bevatten dat Alien pas de tweede film van Ridley Scott was. Een letterlijke en figuurlijke monsterproductie met een complexe voorgeschiedenis, in een genre waar de meeste filmliefhebbers vooral op neerkeken, met een team waarop constant enorme spanning stond vanwege die voorgeschiedenis en de verwachtingen van producent 20th Century Fox, gemaakt door een regisseur die zich tot in detail voorbereidde, zelf zijn storyboards tekende en een echte visie bleek te hebben. Het resultaat is een meesterwerk dat talloze navolgingen heeft gekregen, maar nooit is geëvenaard en bij elke vertoning alleen maar beter lijkt te worden. Waarom …
Lees meer
Licorice Pizza
De San Fernando Valley (met plaatsen en wijken als Sherman Oaks, Encino, Receda, Van Nuys en Tarzana) ligt aan de andere kant van de wereld maar toch voelt het volledig vertrouwd. Zelfs als de gebeurtenissen zich 50 jaar geleden afspelen. De Valley is het habitat van regisseur Paul Thomas Anderson die dit gebied eigenlijk bij al zijn films als startpunt neemt. PTA heeft de ongekende kwaliteit om deze vallei met zoveel liefde en gevoel voor detail te portretteren dat ik me er als kijker helemaal thuis voel. Licorice Pizza is het liefdesverhaal van de 15-jarige Gary Valentine en de 25-jarige …
Lees meer
Aftersun
Eind jaren negentig worden Calum (30) en Sophie (11) tijdens hun vakantie in Turkije voor broer en zus aangezien. Jeugdig is Calum zeker, maar het komt ook door de gemakkelijke en samenzweerderige manier waarmee vader en dochter met elkaar om gaan. Hoewel zijn opvoedingsvaardigheden af en toe haperen, probeert Calum zijn dochter altijd te beschermen tegen een persoonlijke wanhoop die hem ook tijdens deze vakantie geregeld overvalt. Jaren later probeert Sophie, nu waarschijnlijk net zo oud als haar vader toen, het beeld van haar getroebleerde vader compleet te krijgen. Maar ze is afhankelijk van haar wazige jeugdherinneringen en het videomateriaal …
Lees meer
Instinct
In film bestaat het begrip ‘suspension of disbelief’. Ga je als kijker mee in het verhaal, ook al klinkt het niet bepaald plausibel of kan het eigenlijk helemaal niet? Op het regiedebuut van Halina Reijn is het ook van toepassing en ik moet zeggen dat het uitstellen van het ongeloof niet helemaal is gelukt. In de psychiatrische inrichting waar behandelaar Nicoline (Carice van Houten) pas is komen werken, krijgt ze te maken met Idris (Marwan Kenzari, Wolf). Een patiënt die in behandeling is voor extreem gewelddadige seksuele delicten. Dat zou je niet zeggen als je hem ziet en hoort. …
Lees meer
RRR
Van de ene drie uur durende spektakelfilm naar de andere drie uur durende spektakelfilm. Tot zover de overeenkomsten tussen de laatste Avatar en dit geweldige avontuur uit India. Van Hollywood naar Bollywood, of Tollywood moet ik eigenlijk zeggen. Films die gemaakt worden in de regio rond Haiderabad waar de taal Telugu wordt gesproken. De grote ster van deze filmindustrie is S. S. Rajamouli, ook de regisseur van RRR. De letters staan voor Rise Roar Revolt, maar ook voor de namen van de regisseur en zijn twee steracteurs: Ram Charan en Rama Rao. Samen maakten ze een episch avontuur waarin …
Lees meer
Avatar: The Way of Water
A Titanic Alien Abyss vol Avatars. Je kunt stellen dat een filmmaker mag jatten, zeker van zichzelf. Maar het kijken van Avatar: The Way of Water voelt drie uur lang als een deja-vu van eerdere Cameronfilms. Ten eerste Avatar zelf, waarvan hij het verhaal min of meer opnieuw vertelt. Maar ook die andere films zijn nooit ver weg, of het nu om zinkende schepen gaat, vreemde wezens in de diepte, de onschuld van dieren en die van een pacifistische cultuur versus de wreedheid van de mensheid en de aantrekkingskracht van andere werelden. Cameron plagieert vooral zichzelf. Het verhaal is …
Lees meer
Tightrope
De beroemde scenarioschrijver William Goldman zei ooit: ‘Here is one of the basic lessons a screenwriter must learn and live with: stars will not play weak and they will not play blemished, and you better know that now.‘ Hoewel dat tegenwoordig wellicht minder het geval is, is de rol die Clint Eastwood hier speelt er eentje die geen enkele van zijn collega’s aangedurfd zou hebben. Hij speelt detective Wes Block die bij het vice squad van New Orleans jacht maakt op een seriemoordenaar die het voorzien heeft op prostituees. Het is een variant op Harry Callahan in de Dirty …
Lees meer