Portfolio
Pagina 4/15
De grote golf van Hokusai
Op 23 september 1957 keerde Escher terug in Amsterdam van een zeereis met het vrachtschip s.s. Luna. Tegen die tijd was Escher al lang verslaafd aan het reizen op vrachtschepen en hij greep elke kans aan om zo’n reis te boeken. Zo dobberde hij in augustus en september 1957 zeven weken lang op de Middellandse Zee terwijl hij genoot van de golven, de rust, het licht en de stilte. Terug in Nederland mijmerde hij nog een tijd door. Zo schreef hij aan zijn vriend Oey Tjeng Sit*. ‘Het liefste zou ik een heel jaar lang op een vrachtschip zitten en …
Lees meer
De boksring van het leven
In Journeyman (première op 6 september) stort bokser Matty Burton na zijn laatste gevecht ineen en ziet zijn leven in duigen ziet vallen. Deze film over het einde van een bokscarrière en de nasleep ervan is een bijzondere variant op een genre dat een niche had kunnen zijn, net als de voetbal-, tennis- of honkbalfilm, maar wat juist een hoeksteen is geworden van de filmindustrie. Het is niet moeilijk om vast te stellen waarom dat zo is. De spanning, energie en elegantie van het gevecht leenden en lenen zich uitstekend voor het witte doek. Soms, en daar zijn al voorbeelden …
Lees meer
Kristallografen congres Cambridge, 1960
Op 19 augustus 1960 hield Escher een voordracht tijdens het Fifth Congress and General Assembly of the International Union of Crystallography. Hij was voor dit congres uitgenodigd door Prof. Dr. Carolina H. MacGillavry, hoogleraar in de chemische kristallografie aan de Universiteit van Amsterdam. In 1950 was ze tot het eerste vrouwelijk lid benoemd van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. MacGillavry was een groot bewonderaar van Escher en in 1965 zou ze het boek Symmetry Aspects of M.C. Escher’s Periodic Drawings publiceren. Voor kristallografen waren de vlakvullingen, waaraan Escher jarenlang werkte in zijn tekenschriften, ideaal lesmateriaal. Zijn patronen zijn zeer …
Lees meer
Under the Silver Lake
Een cultfilm in de dop. Zo kun je Under the Silver Lake toch wel samenvatten. Of het zo zal gaan als bij The Big Lebowski, die andere Los Angeles dwaalfilm met personages die geen echt doel in het leven hebben en waar dingen gewoon ‘gebeuren’, is de vraag. Maar de potentie is er zeker. Net als het genoemde illustere voorbeeld sluit UtSL aan bij een filmgenre waarin de City of Angels (en de City of Dreams) eigenlijk het hoofdpersonage is. Een wereld waarin alles mogelijk is en het echte leven ver weg. Denk aan voorgangers als The Long Goodbye, Chinatown, The …
Lees meer
Knopen met Albert Flocon
In maart 1965 ontmoette Escher de Franse kunstenaar en professor Albert Flocon, docent aan de prestigieuze l’École des Beaux-Arts in Parijs. Flocon maakte vooral kopergravures en was net als Escher gefascineerd door het mysterie van het perspectief. Vooral het bolperspectief, een vorm die ook Escher meerdere malen heeft toegepast (denk aan Hand met spiegelende bol, Balkon, Drie bollen II, Druppel en Zelfportret in bolspiegel). Flocon hanteerde de Franse naam, La perspective curviligne (kromlijnig perspectief). Samen met collega André Barre publiceerde hij in 1967 een boek over dit bijzondere perspectief: La Perspective curviligne de l’espace visuel à l’image construite. …
Lees meer
Welkom in de productiehel
Dat Apple een succesvol bedrijf is, met talloze fantastische producten en innovaties op zijn naam, zal niemand ontkennen. Maar tegenover de successen staan ook mislukkingen. Denk aan de Power Mac G4 Cube. Of de iPod Hi-Fi, als iemand zich die nog herinnert. En Apple’s sociale muziekdienst Ping zijn we ook maar snel vergeten. Ook in de filmwereld kan een droom zomaar een nachtmerrie worden. Op 26 juli gaat Terry Gilliams The man who killed Don Quixote in première. Maar liefst 29 jaar heeft Gilliam aan zijn droom gewerkt: een film geïnspireerd door het boek De vernuftige edelman Don Quichot van …
Lees meer
De werelden van M.C. Escher
Op 7 juni 1968, vandaag precies 50 jaar geleden, opende De werelden van M.C. Escher, de eerste Nederlandse overzichtstentoonstelling van M.C. Escher in het Haagse Gemeentemuseum. De directe aanleiding was Eschers 70ste verjaardag, op 17 juni dat jaar. Het was zeker niet zijn eerste expositie, maar het was wel voor het eerst dat een belangrijk kunstmuseum op eigen initiatief een overzicht toonde van zijn hele werk, benaderd zowel vanuit de kunstgeschiedenis als vanuit Eschers eigen systematiek. De opening was een groot succes. Escher was er met zijn vrouw Jetta door zoon Jan naartoe gereden. De aula …
Lees meer
Video nasties
Begin september 2016 publiceerde de Noorse krant Aftenposten op haar Facebookpagina de beroemde foto van persfotograaf Nick Ut waarin het negenjarige meisje Kim Phúc naakt over straat rent, gillend van pijn en paniek na een napalmaanval tijdens de Vietnamoorlog. Kinderpornografie zegt het platform en dat mag niet. De beslissing werd later teruggedraaid, na een heftig debat over de manier waarop Facebook in dit soort zaken beslist. In dit geval was de ophef over een foto groot, maar het verwijderen van beelden en teksten van internet gebeurt dagelijks, duizenden keren. Niet door goedbetaalde Silicon Valley types maar door talloze anonieme medewerkers. …
Lees meer
Interview in Vrij Nederland, 1968
Vandaag precies 50 jaar geleden, op 20 april 1968, verscheen er in Vrij Nederland een lang interview met M.C. Escher door de legendarische journaliste Bibeb. Veel zin had hij er destijds niet in. De inhoud vond hij maar negatief en aan aandachtig lezen van het weekblad kwam hij vaak niet nauwelijks toe*. “Ik liet mij vermurwen, hoewel ik er eerst geen heil in zag. Een eerste seance van 3 uren hebben we nu achter de rug, maar zij is nog lang niet tevreden en komt overmorgen nòg eens een hele middag. Leuk om te zien hoe zij het doet: wij …
Lees meer
De bol van Escher
De Volkskrant schrijft een langzaam groeiende serie over de naoorlogse Nederlandse popcultuur. In 100 voorwerpen legt de krant deze geschiedschrijving vast, met aandacht voor gebruiksvoorwerpen, decorstukken, sportattributen, kledingstukken en ook voor kunstobjecten. Kunstredacteur Mark Moorman schreef een stuk over de houten bol met hagedissen die Escher in 1949 uit beukenhout sneed. De bol is 14 centimeter in doorsnee. Het rijke oeuvre van graficus M.C. Escher kent er maar drie: een met vissen, een met menselijke figuurtjes en een (zie foto) met hagedissen. Schitterend voorwerp, maar bepaald niet bedoeld als een soort stressbal. Escher …
Lees meer
Hilversumse cultuurprijs, 1965
Op 5 maart 1965 ontving Escher de Hilversumse cultuurprijs. Ter gelegenheid daarvan hield hij een lezing waarin hij weer eens aantoonde hoe grappig hij kon zijn. Bij velen roept de naam Escher vooral het beeld op van die bebaarde, strenge en nauwkeurige man die in zijn atelier eenzaam zwoegt aan zijn zinsbegoochelende voorstellingen. Dat beeld bestond toen ook al en de graficus geeft ze in zijn lezing in eerste instantie ook gelijk: “Van nature ben ik nu eenmaal niet spontaan. Het uitvoeren van een grafische prent eist geduld en bedachtzaamheid en ook de ideeën, die ik erin tot uitdrukking wil …
Lees meer
Super humans
‘Computers are good at everything’ , ‘It’s a tool to solve every problem’ , ‘A computer can create magical experiences’, ‘Apps can unlock your creativity, make you a better person’, ‘By using the right apps you can become a super human.’ Deze quotes komen uit App: The Human Story, een in 2017 gepubliceerde documentaire over de ideeën en het werk van appontwikkelaars. Na de lancering van de eerste iPhone, nu ruim tien jaar geleden, is het maken van apps een gigantische business geworden. In de film praten ontwikkelaars over het maken van apps en wat dit met ze doet. En …
Lees meer
Lewis Caroll
Op 14 januari 1898 stierf Lewis Carroll, de Britse auteur die wereldwijde faam verwierf met Alice’s Adventures in Wonderland en Through the Looking-glass. Carroll overleed vijf maanden voordat Escher werd geboren. Hoewel hun levens elkaar dus niet gekruisd hebben, zijn er veel overeenkomsten tussen de schrijver en de kunstenaar. Beiden waren griezelig mager, verslaafd aan lange wandelingen, bezeten van het uitgebreid documenteren van hun leven, gek op schaken en geïntrigeerd door spelelementen en de toepassing daarvan in hun werk. Escher was gefascineerd door de spiegels en het spel met perspectief in de boeken over Alice. De wetenschapsjournalist Martin Gardner, auteur …
Lees meer
Alles mini
In 1965 kwam Gordon Moore, medeoprichter van chipmaker Intel, met zijn wet van Moore. Volgens die wet verdubbelt het aantal transistors in een geïntegreerde schakeling door de technologische vooruitgang elke twee jaar. Die wet kwam uit. De rekenkracht van computers nam decennia lang toe en dat maakte ook een steeds verder gaande miniaturisatie van onderdelen mogelijk. Steeds meer werd mogelijk met steeds minder. De uit het Moorejaar stammende DDP-116 werd een 16-bit Minicomputer genoemd, maar was manshoog. In de jaren tachtig was het apparaat gekrompen tot typemachineformaat en inmiddels steek je hem in je binnenzak. Downsizing Die miniaturisatie is ook …
Lees meer
Loving Vincent
In de documentaire China’s Van Goghs (2016) kijken Xiaoyong Zhao en zijn collega-schilders, tijdens een spaarzaam pauzemoment, naar Lust for Life (1956). In deze film van Vincente Minnelli kruipt Kirk Douglas in de huid van Vincent van Gogh. Ondanks de cultuur-, tijds- en oplageverschillen is het voor de Chinese schilders niet moeilijk mee te leven met hun getroebleerde collega. Voor de Westerse markt kopiëren ze aan de lopende band werken van Van Gogh en andere grote meesters en verdienen daar een schamel loon mee. Ze hebben net opdracht gekregen om 800 ‘Van Goghs’ te maken in 40 dagen voor hun …
Lees meer
Een rode driewieler
De Franse regisseur Michel Gondry werd door Apple gevraagd om een film te maken met een iPhone 7. Als promo voor de mogelijkheden van hun telefoon, maar ook voor Gondry is het een mooi uithangbord. Het resultaat is namelijk heel geslaagd. In het 11 minuten durende Détour probeert een verloren driewieler de weg terug te vinden naar het meisje dat hem verloor tijdens een vakantietrip met ouders en zus. Dat een film met een iPhone is gemaakt, is niet zo bijzonder. Vorig jaar draaide het met een iPhone 5S gemaakte Tangerine met succes op Sundance. De eerste volledig met smartphones …
Lees meer
Haringtest 2017
Zelfde recept als 2016, andere winnaar. De haringtest 2017 van het AD mocht ik weer voorzien van een interactieve kaart.
Lees meer
Big Bad Pharma
Irène is een longarts bij het academische ziekenhuis van het Bretonse stadje Brest. Ze ontdekt een direct verband tussen een aantal verdachte sterfgevallen en het diabetesmedicijn Mediator. Ze gaat het gevecht aan tegen de ontwikkelaar, het farmaceutische bedrijf Laboratories Servier, om de waarheid aan het licht te brengen. Dat is de premisse van het Franse La fille de Brest, die op 13 juli in première gaat. De farmaceutische industrie is niet echt een inspirerend onderwerp voor films. De ontwikkeling van medicijnen duurt lang en is omgeven met veel geheimzinnigheid. Als het tot een conflict komt is dat vaak juridisch en …
Lees meer
De donkere kant van de utopie
In de filmcolumn van Macfan 126 ging ik zoek naar de ‘dark side’ van Apple. Het in aanbouw zijnde hoofdkantoor in Cupertino was daarin het ruimteschip waarin de anonieme medewerkers, als in de beste dystopische cinema, slaafs voldoen aan hun taken. De manier waarop er met dat altijd in het wit geklede arbeidersleger werd omgegaan, heeft in die vergelijking iets retro-futuristisch. Het leek eerder op Brave New World dan op de huidige social-mediamaatschappij. Maar nu is er een film die wel een eigentijdse en tegelijk angstaanjagende blik op zo’n ecosysteem van duizenden met elkaar verbonden medewerkers biedt. Op 11 …
Lees meer
Totale controle?
Apple heeft haar eerste film uitgebracht. Op 16 december 2016 ging 808: The Movie in première op Apple Music. Daarnaast is de documentaire over de geschiedenis van de legendarische drumcomputer Roland TR-808 ook te koop op iTunes. De film werd al in oktober 2014 aangekondigd en ging in 2015 ook kort draaien, op het SXSW festival, maar de wereldwijde release liet wat langer op zich wachten. Het zal alles te maken hebben met de plannen die Apple heeft voor Apple Music, met de integratie van audiostreams, podcasts, radio, eigen tv-programma’s en dus ook exclusieve films en documentaires. Het is een …
Lees meer
Dubbelcarrière
De beide Steve’s hadden een duidelijke rolverdeling: Wozniak voor de techniek, Jobs voor de rest. De knuffelbare nerd Wozniak was zelf de eerste om toe te geven dat hij geen verstand had van sales, marketing en leiding geven. Jobs was ervan overtuigd dat hij alles eigenlijk beter kon dan iemand anders. Hij was de regisseur die het liefst ook alle rollen speelde, het scenario schreef, de camera hanteerde, de film monteerde en het eindproduct in de markt zette. In de filmwereld was de rolverdeling ook lang duidelijk. Producenten produceren, regisseurs regisseren, acteurs acteren, schrijvers schrijven,.. Je snapt het wel. Althans, …
Lees meer
Terugblik op 2016
Gemaakt voor het AD, dit overzicht van het bewogen jaar 2016 in bijna 100 nieuwsitems.
Lees meer