Jack Nicholson was 33 toen hij Carnal Knowledge maakte. Dat maakt zijn rol als student in het eerste stuk nogal ongeloofwaardig. Zeker omdat je bij Jack direct weet dat hij wèl een idee heeft hoe je een meisje moet versieren of hoe je op 1st, 2nd en 3rd base moet komen. Art Garfunkel is daartegenover goed gecast als zijn beste vriend die dat allemaal niet weet.
De film begint in het donker, met Jonathan (Nicholson) en Sandy (Garfunkel) die ernstig praten over jonge vrouwen, seks en hun ambities op die twee gebieden. De eerste hoopt een net meisje te ontmoeten, met normen en waarden, dat hem dingen zal vertellen die hij nog niet wist over zichzelf. De tweede wil precies zo’n meisje maar dan met grote borsten. We volgen ze daarna in drie fases van hun leven, gedurende ongeveer twintig jaar. Ze gaan elk een huwelijk aan maar daarin zijn ze beiden gefrustreerd. Ook over de vrouwen buiten dat huwelijk, bij Jonathan dan. Beiden kijken anders naar de andere sekse, de een agressief en de ander passief, maar beiden denken dat ze seksueel bekwaam zijn. De narcistische Jonathan (die altijd lijkt te douchen, alsof hij zich van zijn zonden wil ontdoen) weet wel vrouwen te krijgen maar is niet in staat een duurzame relatie aan te gaan vanwege zijn minachting voor ze. Sandy date intussen steeds jongere vrouwen in een poging om zijn tekortkomingen als man te maskeren. Voor beiden geldt dat het echt worden van de fantasievrouw voor grote problemen zorgt. Het begrijpen van die vrouw en ermee leven vraagt namelijk om heel andere kwaliteiten.
Candice Bergen, als de eerste vrouw waarnaar hun aandacht uit gaat, en Garfunkel zijn prima maar het zijn vooral Ann-Margret (The Cincinnati Kid) en Nicholson die de show stelen. De eerste won een Golden Globe en verdiende een Oscarnominatie met haar rol als de wegkwijnende vrouw van Jonathan die geen kans krijgt iets voor zichzelf op te bouwen. Nicholson is fantastisch als de egocentrische Jonathan, hij laat zien dat hij al jaren voor One Flew Over the Cuckoo’s Nest een wereldtopper was. De scenes waarin het echtpaar met elkaar bekvecht zijn geweldig. Omdat dit is gebaseerd op een toneelstuk moest de verfilming wel iets bijzonders doen met het camerawerk. Giuseppe Rotunno, die veel werkte met Fellini en Visconti, doet dat geweldig met sterk gekadreerde shots en veel close-ups en 2-shots van de acteurs.
Zoals gezegd is het eerste deel, als Jonathan en Sandy nog studenten zijn, ongeloofwaardig. Maar als ze eenmaal getrouwd zijn, begint het allemaal te kloppen. Of juist niet, het gaat hier vooral over het onvermogen van mannen om op een normale manier met een vrouw om te gaan. Regisseur Mike Nichols maakte meerdere films over de strijd tussen de seksen en de ongemakken daarin. Dat begon al met het toneelstuk Barefoot in the Park en zijn eerste twee films Who’s Afraid of Virginia Woolf? en The Graduate. Maar met deze film wist hij echt controverse te veroorzaken. Niet zozeer om wat je zag. Daarvoor zouden films als Last Tango in Paris en Deep Throat een jaar later zorgen. Maar de manier waarop personages hier openhartig over seks praten, was voor Hollywood echt uniek. De kritiek destijds was verdeeld, van meesterwerk tot grote mislukking. De negatieve reviews richtten zich op de berekendheid van de relaties die de twee aan gaan en hoe de vrouwen geobjectiveerd worden. Over dat eerste: de film houdt de kijker een spiegel voor waarin het niet gemakkelijk kijken is. Bovendien zijn Jonathan en Sandy tragische mannen die net zozeer slachtoffer als dader zijn. Carnal Knowledge is zeker een ‘male gaze’ film maar dat was de mores in die tijd. Alleen Cindy, de nieuwe date van Sandy, stijgt daar bovenuit. Zij is een vrouw van de 70’s die zich niets laat zeggen. De film is gedateerd maar tegelijkertijd ook niet. Het onvermogen van mensen om elkaar echt te begrijpen, is tijdloos.


