Ik ben geen bingewatcher maar als ik een serie kijk dan probeer ik een seizoen wel in een periode van 3 a 4 weken te zien. Sneller is vaak niet haalbaar omdat ik niet elke dag kan kijken en omdat ik sommige series samen kijk en anderen weer alleen. Over beide seizoenen van Tokyo Vice heb ik echter bijna een jaar gedaan. Niet omdat het niet goed is maar juist omdat het zo geweldig is en ik mezelf af en toe een aflevering gun.
Wat deze serie zo geweldig doet, is de totale verwevenheid tonen van de onderwereld en bovenwereld in de Japanse samenleving. De politie, de politiek, het juridisch systeem en de journalistiek erkennen allen dat de Yakuza er is en een rol speelt in die samenleving. De ingewikkelde dynamiek van informatie-uitwisseling tussen politieagenten, verslaggevers en de Yakuza, zoals te zien in de serie, was echt. Journalisten vertrouwden op Yakuza-bronnen voor primeurs, en rechercheurs onderhielden werkrelaties met specifieke groepen om de vrede te bewaren. De grote Yakuza-bazen hadden ook flinke politieke en financiële invloed, waaronder zelfs internationale. Zo heeft de door de FBI gefaciliteerde orgaanhandel (de Yakuza kregen massaal leverproblemen door hun ongezonde leefstijl en vergiftiging door tatouage-inkt) echt bestaan. Een aantal hoge Yakuza-bazen vlogen naar de VS en kregen daar een levertransplantatie in ruil voor informatie aan de FBI en donaties aan de instellingen waar ze geopereerd werden.
Tokyo Vice speelt zich af eind jaren 90 en geeft een beeld van een wereld die grotendeels is verdwenen. In de periode 2000-2010 heeft Japan ingrijpende wetten tegen de georganiseerde misdaad (bōtaihō) aangenomen. Deze wetten maakten het voor gewone burgers, banken en bedrijven verboden om willens en wetens zaken te doen met of hulp te verlenen aan Yakuza-leden, waardoor deze uit het publieke oog werden verdrongen en hun aantal drastisch afnam.
De spil in Tokyo Vice is de jonge journalist Jake Adelstein, een boomlange jongen uit Missouri die naar Japan vertrekt om daar zijn toekomst als verslaggever vorm te geven. In de openingsaflevering doet hij mee aan het toelatingsexamen van de Tokyo Shimbun, de grootste krant van Japan. Er heeft nog nooit een gaijin gewerkt op de burelen van de krant en als het aan de redactie ligt dan blijft dit ook zo. Maar de kwaliteiten van Jake zijn onmiskenbaar. Hij heeft vloeiend Japans geleerd, heeft een zeer goed oog voor nieuws en gaat, heel anders dan veel Japannners, altijd direct op zijn doel af. Het duurt niet lang voordat hij zijn eerste scoops heeft maar het duurt ook niet lang voordat hij leert dat zijn nieuwsgierigheid naar de Yakuza voor veel problemen kan zorgen.
De serie is gebaseerd op het gelijknamige boek van Jake Edelstein. Ik heb het niet gelezen en weet dus niet in hoe trouw de verfilming dat boek volgt. Het kan bijna niet anders dan dat zowel het boek als de verfilming wat losjes omgaan met de waarheid. Wat Jake hier allemaal meemaakt kan in het echt niet zo gegaan zijn, toch?
In Tokyo Vice wemelt het van de partnerschappen – zakelijk, romantisch, collegiaal, afhankelijk, gedwongen of uit pure noodzaak. Voorop staat de driehoeksverhouding tussen Jake, Samantha (een eveneens Amerikaanse hostess in een herenclub die droomt van haar eigen club) en Sato (een opkomende ‘enforcer’ voor een van de twee Yakuza-clans die in een strijd op leven en dood verwikkeld zijn om de heerschappij in Tokio). Het acteerwerk van alle acteurs hierin is geweldig. Sato is sowieso een geweldig personage. Hij zit klem tussen wat hij heeft achtergelaten (zijn familie), waar hij nu is (zijn clan) en de wereld van Jake en Samantha daartussenin. Hij staat alleen, ook omdat hij de meedogenloosheid mist die nodig is om succesvol als Yakuza te fungeren. Toch blijft hij zoeken naar verbinding. Andere partnerschappen zijn die van Jake met zijn Japanse collega’s op de Shimbun-redactie en die van Sato met zijn oyabun Ishida (de leider van de clan die in hem zijn opvolger ziet). Ook is er de relatie tussen Jake en rechercheur Katagiri, die hem steunt in het onderzoek maar voorzichtiger te werk moet gaan omdat hij een gezin heeft en daardoor kwetsbaar is. Katagiri wordt gespeeld door de altijd sterke Ken Watanabe (Dawn of a New Day: The Man Behind VHS, Inception), een acteur die van zichzelf al iets treurigs heeft. En dan is daar nog Tozawa (die is gebaseerd op Tadamasa Goto), de uiterst gevaarlijke oyabun van de grootste Yakuza-clan die overal vijanden maakt maar zo machtig is dat hij niet gestopt lijkt te kunnen worden. Tozawa is het hoofddoel van Jake maar als hij ook nog iets krijgt met diens maitresse dan wordt het voor beiden wel heel link.
Het is geen verrassing dat er in elke aflevering een heleboel wendingen zitten. Het verhaal wervelt van verhaallijn naar verhaallijn, waarbij toch steeds duidelijk is waar je in dat verhaal gebleven bent. Dat is echt een grote kwaliteit van Tokyo Vice, iets wat mede te danken is aan de betrokkenheid van Michael Mann. Hij regisseerde de eerste aflevering en bleef betrokken als producent. De visuele stijl van Mann is ook duidelijk herkenbaar, de serie is een genot om naar te kijken. Tokyo Vice combineert de beste elementen van zijn doorbraakserie Miami Vice en zijn crimedrama’s Manhunter, Heat en Collateral. Ik had heel graag meer willen zien van de avonturen van Jake in Japan, maar de twee seizoenen vertellen samen een afgerond verhaal. Gelukkig zijn er veel mooie films gemaakt over de Yakuza, een wereld die ver van me af staat maar juist daardoor zo intrigerend is. Hier vormt Jake de brug naar die wereld.
